Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Wycena środków trwałych

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Charakterystyka

Środki trwałe - rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, których przewidywany okres ekonomicznej użyteczności jest dłuższy niż rok. Środki te nie podlegają całkowitemu zużyciu w trakcie jednego cyklu produkcyjnego, ale stopniowo przenoszą swą wartość na wytwarzane przy ich pomocy produkty. Obejmują one w szczególności:

  • ulepszenia w obcych środkach trwałych,
  • inwentarz żywy.

Miejsce w systemie rachunkowości

W aktywach jednostki środki trwałe występują w 3 pozycjach, jako:

  • środki trwałe,
  • środki trwałe w budowie,
  • środki trwałe stanowiące inwestycje.


Wycena

Wycena wszystkich kategorii jest dokonywana na dzień nabycia, wytworzenia oraz na dzień bilansowy.

Środki trwałe wyceniane są wg:

  • ceny nabycia, w przypadku odpłatnego nabycia. Cena nabycia jest to cena zakupu - bez podlegających odliczeniu podatku VAT i akcyzowego, a przy imporcie powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym ? powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem do użytkowania (np. transportu, ubezpieczenia, załadunku itp.), a obniżona o rabaty, opusty itp.,
  • kosztu wytworzenia, w przypadku wytworzenia we własnym zakresie. Koszt wytworzenia obejmuje koszty bezpośrednio związane z wytworzeniem danego obiektu (materiały bezpośrednie, wynagrodzenia bezpośrednie itp.) oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (zmienne pośrednie koszty produkcji oraz poziom stałych kosztów pośrednich produkcji istniejący przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych). W przypadku długotrwałego procesu wytwarzania koszty te można zwiększyć o koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania wytwarzania tego środka oraz związane z nimi różnice kursowe (zarówno dodatnie, jak i ujemne) poniesione do czasu oddania środka do użytkowania,
  • wartości godziwej, w przypadku darowizny czy zamiany. Wartość godziwa jest to kwota za jaką dany składnik mógłby zostać wymieniony ? zobowiązanie uregulowane - w drodze transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi, dobrze poinformowanymi i niepowiązanymi stronami. Wartość tą stanowi z reguły cena rynkowa.

Zmiany wartości środków trwałych

Zwiększenie

Na skutek:

  • przeszacowania - podlegają mu zarówno wartość początkowa, jak i dotychczasowe umorzenie. Skutki tego przeszacowania są odnoszone na kapitał z aktualizacji wyceny. W Polsce następuje ono w drodze rozporządzenia Ministra Finansów. W wyniku przeszacowania wartość początkowa, dotychczasowe umorzenie, a tym samym i wartość netto ulegają zwiększeniu,
  • ulepszenia - następuje zwiększenie wartości początkowej środków trwałych na skutek przebudowy, rozbudowy, modernizacji, rekonstrukcji (wg prawa podatkowego dodatkowo adaptacji), jeśli wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia jest wyższa od wartości użytkowej w momencie przyjęcia do używania, mierzonej m.in. jakością produktów, zdolnością wytwórczą itp. Pojęcia tego nie należy utożsamiać z remontem, gdyż w jego wyniku następuje jedynie przywrócenie poprzedniej wartości.

Zmniejszenie

Na skutek:

  • dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Amortyzacja jest to proces utraty wartości majątku trwałego - na skutek zużycia fizycznego i ekonomicznego - i stopniowego przenoszenia tej wartości na wytworzone przy jego wykorzystaniu produkty. Odpisom tym nie podlegają grunty niesłużące wydobyciu kopalin metodą odkrywkową oraz inne składniki określone przez prawo podatkowe np. eksponaty muzealne,
  • wystąpienia trwałej utraty wartości, która występuje wówczas, gdy nastąpiło duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik nie przyniesie w przyszłości w całości lub części przewidywanych korzyści ekonomicznych. Może ona wystąpić np. w wyniku przeznaczenia obiektu do likwidacji, czy wystąpienia niekorzystnych zmian związanych z wykorzystywaniem danego środka. Ponadto jeżeli nastąpi ustanie przyczyn, dla których dokonano odpisu, ulega on w całości lub części (w zależności w jakim stopniu przyczyny te ustały) odwróceniu.

W przypadku, gdy środek trwały stanowi współwłasność podmiotu wycenia się go w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podmiotu we własności.

Tak więc: wartość środka trwałego = cena nabycia (koszt wytworzenia, wartość godziwa) + wartość przeszacowania + wartość ulepszenia - dotychczasowa amortyzacja - trwała utrata wartości

Środki trwałe w budowie - są to środki trwałe w okresie budowy, montażu lub ulepszenia. Wycenia się je w wysokości ogółu kosztów będących w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, a zmniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Do kosztów tych zalicza się niepodlegający odliczeniu podatek VAT i akcyzowy oraz koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice kursowe, pomniejszone o przychody z tytułu różnic kursowych ? naliczone do czasu oddania środka do użytkowania. Warto zauważyć, że od wartości środków trwałych w budowie nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

Środki trwałe występujące jako inwestycje - obejmują one głównie nieruchomości nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych w postaci przyrostu ich wartości. Wycenia się je na dzień wprowadzenia do ewidencji wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, a na dzień bilansowy wg zasad stosowanych do środków trwałych lub wyceniając je wg wartości godziwej, którą jest najczęściej cena rynkowa.

Ponadto należy dodać, że jeżeli nie można stwierdzić, że działalność jednostki będzie kontynuowana, aktywa jednostki, a więc i środki trwałe wycenia się po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne i z tytułu trwałej utraty wartości. Cena sprzedaży netto jest to: cena sprzedaży - podatek VAT - podatek akcyzowy - rabaty, opusty itp. - koszty związane z przystosowaniem do sprzedaży i sprzedażą + dotacja przedmiotowa.

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Bibliografia

  • Z. Dowgiałło Słownik ekonomiczny przedsiębiorcy wyd. Znicz Szczecin 2000 str. 293-294
  • B. Gierusz Podręcznik samodzielnej nauki księgowania wyd. ODDK Gdańsk 2001 str. 234-270
  • M. Gmytrasiewicz A. Karmańska Rachunkowość finansowa wyd. Difin Warszawa 2004 str. 93-114, 332-339
  • A.Jaruga M. Turzyński Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne w prawie bilansowym i podatkowym wyd. Difin Warszawa 2004 str. 11-62, 100-114
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654)
  • Ustawa o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694)


Autor: Tomasz Pająk

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 65/100 (głosów: 15)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować